اظهارنامه گمرکی (Custom Declaration) و شرح بخش های آن

اظهارنامه گمرکی (Custom Declaration) و شرح بخش های آن

اظهارنامه گمرکی توسط سازمان جهانی گمرک (WCO- World Customs Organization) به شرح زیر تعریف شده است : «اظهارنامه گمرکی عبارت است از هر گونه اظهار یا عملی به هر شکل که مورد قبول یا تحویل گمرک باشد و اطلاعات یا جزئیات مورد نیاز گمرک را ارائه دهد.» با اجرای طرح آسیکودا (Asycuda-Automated System for Custom Data) از اظهارنامه SAD (Single Administrative Document) در گمرک ایران استفاده می شود. نمونه فرم اظهار نامه در ادامه آورده شده است که صاحب کالا یا نماینده قانونی آن باید برای واردات یا صادرات کالا، آن را تنظیم نموده و به ضمیمه اسناد دیگر ارائه دهد.

نمونه فرم اظهارنامه و راهنمای بخش های آن

• خانه الف : در این خانه مشخصات مربوط به گمرک مقصد و زمان ثبت کالا در آن گمرک آورده می شود. برای مشخصات گمرک، نام و کد آن آورده می شود که اداره کل گمرک به هر حوزه گمرکی کدی اختصاص داده است. شماره فهرست کل بار عبارت است از شماره مانیفست کالا که شرکت حمل فهرست موجودی کالا در وسیله نقلیه را در آن ارائه می دهد. در این قسمت علاوه بر شماره مانیفست، شماره بارنامه نیز آورده می شود. شماره ثبت (کوتاژ) نیز شماره ای است که اداده گمرک به هر اظهار اختصاص می دهد و تاریخ ثبت آن در این بخش آورده می شود.
• خانه شماره 1 – اظهارنامه واردات/صادرات: در این قسمت مشخص می شود که اظهارنامه مربوط به واردات یا صادرات است. هم چنین نوع اظهارنامه و کد آن نیز طبق جدول زیر، در این قسمت ذکر می شود.

فهرست انواع اظهارنامه و رویه های گمرکی بر اساس شرح
شرحکد
انتقالیا ن9
ترانزیت خارجیت خ7
ترانزیت داخلیت د6
رزرو شده0000
صادرات قطعیص ق1
صادرات موقتص م2
کاپوتاژک آ8
مرجوعیم ر3
واردات قطعیو ق4
واردات موقتو م5

• خانه شماره 2- صادرکننده: در این خانه مشخصات صادرکننده از جمله نام، آدرس، کد اقتصادی (در صورتی که صادرکننده حقوقی باشد)، تاریخ انقضای کارت بازرگانی و شناسه ای که گمرک به هر تاجر اختصاص داده است ذکر می شود. موارد فوق در برگ سبز از طریق یک بارکد در این خانه چاپ می شود.
• خانه شماره 3- برگه ها: در این خانه تعداد برگه های اظهارنامه نوشته می شود زیرا ممکن است علاوه بر صفحه اصلی، صفحات دیگری نیز به اظهارنامه اضافه شود (حداکثر تعداد برگه ها چهار عدد می تواند باشد).
• خانه شماره 4 – فهرست ها: این خانه مربوط به لیست اقلام بارگیری شده می باشد که در حال حاضر غیر عملیاتی است.
• خانه شماره 5 – اقلام: در این خانه تعداد اقلام کالاهای اظهار شده که کد تعرفه جداگانه دارند وارد می شود. به طور مثال اگر در یک محموله اظهار شده، دو نوع کالا با کد تعرفه جداگانه وجود داشته باشد، باید در این خانه عدد 2 نوشته شود. حداکثر انواع کالا که می تواند در این خانه نوشته شود، 22 نوع است.
• خانه شماره 6 – کل بسته ها: در این بخش تعداد کل بسته ها نوشته می شود.
• خانه شماره 7 – شماره عطف: زمانی که اظهارنامه در رایانه مرکزی گمرک ذخیره می شود، رایانه مرکزی شماره ای با عنوان کد عطف به اظهار مورد نظر اختصاص می دهد که در مراحل بعدی اظهارنامه با این کد فراخوانی می شود. در زمان پرینت اظهارنامه این کد در این خانه چاپ می شود.
• خانه شماره 8 – گیرنده: تکمیل این خانه مشابه خانه شماره 2 است که در آن مشخصات گیرنده یا خریدار آورده می شود.
• خانه شماره 9 – مسئول تسویه مالی: در این قسمت باید نام و مشخصات صاحب کالا وارد شود که مسئول پرداخت هزینه ای گمرکی است و در صورتی که پرداخت ها انجام نشود، نام آن فرد حقیقی یا حقوقی به عنوان بدهکار گمرکی در سیستم گمرک ثبت می شود.
• خانه شماره 10 – آخرین کشور مبداء حمل: در این خانه اگر اظهار نامه وارداتی باشد، آخرین کشور مبدا حمل، و اگر صادراتی باشد اولین کشور مقصد نوشته می شود. هر کشوری که کالا قبل از ورود به ایران از آن محل به ایران فرستاده شده باشد، آخرین کشور مبدا حمل، و در هر محلی که تغییری در نحوه حمل یا حمل کننده صورت پذیرد، آن محل اولین کشور مقصد خواهد بود. در این خانه فقط کد کشور مورد نظر (نه نام آن کشور) که یک کد بین المللی و دو حرفی لاتین می باشد نوشته می شود. 
• خانه شماره 11 – کشور طرف معامله: در این خانه کد کشوری که کالا از آن خریداری شده وارد می شود. این کشور می تواند سازنده کالا باشد یا نباشد. در اینجا نیز از کدهای بین المللی کشورها استفاده می شود.
• خانه شماره 12 – اجزاء ارزش: در این خانه مجموعه کلیه اقلامی که به ارزش فاکتور اضافه می شود (بر حسب ریال) آورده می شود.
• خانه شماره 13 – س، ع، ک: این خانه مربوط به سیاست عمومی کشاورزی بوده و برای کشورهای اروپایی استفاده می شود.
• خانه شماره 14 – اظهارکننده/نماینده: در این خانه نام، نام خانوادگی، کد اقتصادی یا شماره کارت بازرگانی به همراه تاریخ انقضای کارت بازرگانی و نشانی شخص حقیقی یا حقوقی اظهارکننده یا نماینده صاحب کالا وارد می شود. منظور از اظهار کننده در این مورد شخصی است که به دفعات از طرف صاحب کالا اظهارنامه را تنظیم و به گمرک اظهار نماید (نظیر حق العمل کاران). اما منظور از نماینده، شخصی است که فقط یک بار به نمایندگی از صاحب کالا اظهارنامه را تنظیم و به گمرک ارائه نماید.
• خانه شماره 15 – کشور صادرکننده: نام و کد کشور صادر کننده کالا در این بخش نوشته می شود که ممکن است با کشور سازنده یکی باشد یا نباشد. 
• خانه شماره 16 – کشور مبداء: در این قسمت نام کشور سازنده کالا نوشته می شود.
• خانه شماره 17 – کشور مقصد: در این قسمت نیز کد کشور مقصد نوشته می شود.
• خانه شماره 18- هویت و ملیت وسیله حمل در ورود: در این قسمت ایرانی یا غیر ایرانی بودن وسیله حمل ورودی به کشور مشخص می شود.
• خانه شماره 19 – کد ملیت وسیله حمل در ورود: برای این قسمت دو کد IR (ایرانی) و XY (غیر ایرانی) در نظر گرفته شده که برای مشخص نمودن ایرانی و غیر ایرانی بودن وسیله حمل به کار می رود.
• خانه شماره 20 – شرایط تحویل: در این قسمت یکی از شرایط یازده گانه اینکوترمز 2010 که بین طرفین معامله ( خریدار و فروشنده کالا) توافق شده آورده می شود.
• خانه شماره 21 – هویت و ملیت وسیله حمل در عبور از مرز: برای این قسمت نیز دو کد IR (ایرانی) و XY (غیر ایرانی) در نظر گرفته شده که برای مشخص نمودن ایرانی و غیر ایرانی بودن وسیله حمل به کار می رود.
• خانه شماره 22 – ارز و مبلغ کل فاکتور: در این قسمت کل مبلغ فاکتور با ذکر ارز استفاده شده در معامله آورده می شود.
• خانه شماره 23 – نرخ ارز: در این خانه نرخ برابری ارز مندرج در فاکتور با ریال نوشته می شود.
• خانه شماره 24 – نوع معامله: در این قسمت نوع معامله از جهت پرداخت وجه کالا بر اساس کد نوشته می شود که فهرست انواع و کدهای آنها در جدول زیر آورده شده است.

کد های انواع معامله
شرحکد
ارزی1
اهدایی3
بدون انتقال ارز6
برگشتی9
بازارچه مرزی5
پیله وری7
صادرات از محل ورود موقت0
مبادلات مرزی4
ملوانی8
واردات در مقابل صادرات2

• خانه شماره 25 – نحوه حمل در مرز: در این قسمت نحوه حمل بین المللی کالا نوشته می شود که در جدول زیر انواع آن آورده شده است.

انواع حمل
کدشرح
1حمل دریایی
2حمل با قطار
3حمل زمینی
4حمل هوایی
5حمل پستی
6حمل با چند وسیله
7حمل پیوسته (حمل از طریق لوله یا سیم برقی)
8حمل داخلی از طریق دریا
9نامشخص بودن وسیله حمل

• خانه شماره 26 – نحوه حمل داخلی: در این قسمت نحوه حمل داخلی کالا نوشته می شود.
• خانه شماره 27 – محل تخلیه: در این خانه کد محل تخلیه ( بر اساس کد (01) برای انبار، کد (02) برای محوطه و کد (03) برای هانگار ) برای اظهارنامه واردات و کد استان تولید کالا برای اظهارنامه صادرات وارد می شود.
• خانه شماره 28 – اطلاعات مالی و بانکی: اگر پرداخت به فروشنده از طریق بانک انجام شود، مشخصات بانک مورد نظر و شماره اعتبار اسنادی پرداخت در این خانه نوشته می شود. 
• خانه شماره 29 – گمرک ورودی: در این خانه کد گمرک مرزی در ورود کالا (واردات) یا خروج کالا (صادرات) وارد می شود. علاوه بر آن نام گمرک مزبور نیز در کنار این کد نوشته می شود.
• خانه شماره 30 – محل ارزیابی کالا: در برخی از کشورها، کالا جهت عملیات ارزیابی به محل مخصوصی انتقال داده می شود که نام محل مزبور در این خانه وارد می شود.
• خانه شماره 31 – بسته ها و شرح کالا: در این بخش کد دریافتی از فرایند ثبت سفارش، علامت و نشانی بسته ها (در مورد کالاهای بسته بندی شده)، تعداد و نوع بسته ها برای کالاهای بسته بندی شده و ذکر کلمه «فله» برای کالاهای غیر قابل شمارش و شماره قبض انبار کالا در گمرک آورده می شود. هم چنین معمول است که توضیح مختصری در رابطه با ماهیت کالا نیز در این خانه آورده شود.
• خانه شماره 32 – شماره قلم کالا: در این خانه شماره ردیف یا شماره قلم کالا که مشخصات آن از خانه 31 تا 46 نوشته می شود، درج می گردد. به طور معمول برای ردیف اول در این محل عدد 1 و برای ردیف های بعدی (چنانچه کالا بیش از یک قلم باشد) در برگ دوم اظهارنامه به ترتیب اعداد 2، 3، … نوشته می شود.
• خانه شماره 33 – کد کالا: در این خانه کد هشت رقمی کالا (تعرفه H.S) که از کتاب مقررات صادرات و واردات استخراج می شود درج می گردد.
• خانه شماره 34 – کد کشور سازنده: در این قسمت کد کشور سازنده کالا نوشته می شود.
• خانه شماره 35 – وزن ناخالص: وزن ناخالص کالا در این قسمت نوشته می شود که باید مطابق لیست عدل بندی کالا (Packing List) باشد.
• خانه شماره 36 – ترجیحات: چنانچه بین کشور ایران و سایر کشورها موافقت نامه خاصی مبنی بر تخفیف در حقوق و عوارض گمرکی در صورت ورود کالا از آن کشور منعقد باشد، با وارد نمودن کد مربوطه، سیستم رایانه ای به طور اتوماتیک این ترجیح را در نظر گرفته و در محاسبه حقوق و عوارض گمرکی اعمال می نماید.
• خانه شماره 37 – رویه: این خانه مربوط به کد رویه گمرکی جهت اظهارنامه می باشد. این خانه از دو قسمت تشکیل شده است. قسمت سمت راست برای کد رویه گمرکی (جدول زیر) که یک عدد چهار رقمی است و قسمت سمت چپ برای کد توسعه یافته که یک عدد سه رقمی است و هر کشور با توجه به شرایط خود آن را تعریف می کند، در نظر گرفته شده است. 

فهرست انواع رویه های گمرکی بر اساس کد
کدشرح
1000صادرات قطعی
1021صادرات قطعی بعد از صادرات موقت برای تعمیر و یا تکمیل
1022صادرات قطعی بعد از صادرات موقت برای شرکت در نمایشگاه
1023صادرات قطعی بعد از صادرات موقت وسایل نقلیه موتوری و غیرموتوری
2000صادرات موقت
2100صادرات موقت جهت تعمیر و یا تکمیل
2140صادرات موقت جهت تعمیر و یا تکمیل بعد از ورود قطعی
2200صادرات موقت برای شرکت در نمایشگاه
2400صادرات موقت غیر موتوری
2240صادرات موقت برای شرکت در نمایشگاه بعد از ورود قطعی
2300صادرات موقت وسایل نقلیه موتوری و غیر موتوری
2340صادرات موقت وسایل نقلیه موتوری و غیر موتوری بعد از ورود قطعی

• خانه شماره 38 – وزن خالص: وزن خالص کالا (بدون احتساب بسته بندی) در این قسمت منظور می گردد.
• خانه شماره 39 – سهمیه: این خانه مربوط به سهمیه هایی است که سازمان گمرک برای صادرات یا واردات به افراد و سازمان های خاصی می دهد. این خانه در حال حاضر غیر عملیاتی است.
• خانه شماره 40 – اظهارنامه اجمالی/بارنامه: شماره بارنامه در این خانه درج می گردد.
• خانه شماره 41 – واحد کالا: در این خانه تعداد واحد هر قلم کالا بر اساس واحدهای تعریف شده برای ردیف های تعرفه وارد می شود، مانند عدد، کیلوگرم، متر و ….
• خانه شماره 42 – ارزش قلم کالا: در این خانه ارزش قلم کالا که فقط ارزش درج شده در فاکتور با هر نوع شرایط خرید است، نوشته می شود.
• خانه شماره 43 – کد ر-الف: چنانچه محاسبه ارزش کالا با روشی غیر از روش معمول انجام گیرد، با وارد نمودن کد مربوطه در این محل، ارزش کالا طبق روش تعریف شده به وسیله رایانه محاسبه می شود. این خانه در حال حاضر عملیاتی نمی باشد.
• خانه شماره 44 – اطلاعات تکمیلی: در خط اول این خانه در قسمت اول رویه گمرکی مورد نظر که شامل نرخ تخفیف می باشد، وارد گردیده و چنانچه رویه موردنظر دارای نرخ حقوق خاص خود باشد، در قسمت دوم وارد می گردد. در قسمت سوم همواره و در همه رویه های گمرکی نرخ سود درج می گردد. در خط دوم نیز اجزاء اضافه شده به ارزش فاکتور به ترتیب از سمت راست به وسیله سیستم درج می گردد و در خط آخر شماره مجوزهای موردنیاز این اظهار توسط سیستم وارد می شود.

فهرست مجوزهای وزارت خانه ها برای واردات بر اساس کد
کدشرح
400ورود کالا ممنوع است
401مجوز وزارت بازرگانی
402مجوز وزارت صنایع
403مجوز وزارت جهاد کشاورزی
404مجوز وزارت معادن و فلزات
405مجوز وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
406مجوز وزارت کشاورزی
407مجوز وزارت پست و تلگراف و تلفن
408مجوز وزارت نفت
409مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
410مجوز وزارت امور اقتصادی و دارایی
411مجوز وزارت آموزش و پرورش
412مجوز وزارت فرهنگ و آموزش عالی
413مجوز وزارت نیرو
414مجوز وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح
415مجوز وزارت کشور
416مجوز وزارت راه و ترابری
417مجوز موسسه استاندارد ایران
418مجوز سازمان انرژی اتمی ایران

• خانه شماره 45 – نرخ تعدیل: این خانه در رابطه با ارزش کالا می باشد که در حال حاضر عملیاتی نیست.
• خانه شماره 46 – ارزش گمرکی قلم کالا: در این خانه ارزش ماخذ محاسبه حقوق و عوارض گمرکی به تفکیک هر قلم بر حسب ریال نوشته می شود. لازم به ذکر است که کلیه اجزای متشکله ارزش کالا که عبارت است از ارزش کالا، کرایه حمل در صورت لزوم، بیمه در صورت لزوم و سایر مواردی که به موجب قانون و مقررات مربوطه به ارزش کالا اضافه می شود.
• خانه شماره 47 – محاسبات: در این خانه محاسبات مربوط به حقوق گمرکی و سود بازرگانی، مالیات بر ارزش افزوده و هلال احمر که باید جهت دریافت پروانه سبز پرداخت گردند، درج می شود.
• خانه شماره 48 – کد حساب اعتباری: این خانه مربوط به پرداخت های غیر نقدی می باشد که در حال حاضر عملیاتی نیست.
• خانه شماره 49 – اطلاعات انبار: این خانه ماهیتا جهت رویه هایی به کار می رود که مقید به یک محدودیت زمانی هستند. مثلا” اگر در خانه شماره 37 کد رویه ورود موقت وارد شده باشد، در این خانه مدت توقف کالا در کشور نوشته می شود. این خانه در حال حاضر عملیاتی نیست.
• شرح حسابداری: این خانه به شرح حساب داری اختصاص یافته است و شامل اطلاعات مربوط به نحوه پرداخت (نقدی- نسیه)، سریال و شماره و تاریخ ارزیابی، سریال و تاریخ رسید پرداخت، مبلغ تضمین برای حساب اعتباری و تاریخ آن، جمع هزینه های متفرقه نظیر هزینه چاپ اظهارنامه و سرانجام جمع کل اظهارنامه می باشد. 
• نتیجه رسیدگی گمرک: در این محل نتیجه رسیدگی مسئولین گمرک و مهر و امضای آنان وارد می شود. در مورد اظهارنامه صادرات، تعداد پلمپ و مهلت اعتبار پروانه نیز قید می گردد.
• خانه شماره 54 – محل و تاریخ: این خانه جهت درج محل و تاریخ اظهار کالا در نظر گرفته شده و اظهارکننده یا نماینده او ملزم به امضای این قسمت می باشد.

ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.